ونزوئلا ، بولیوی ، کوبا ، گویان ، نیکاراگوآ و ... کشورهایی از امریکای مرکزی و لاتین هستند که رابطه گرمی با ایران پیدا کرده اند. در ابتدا ذکر این مطلب ضروریست که رابطه با هر کشوری در کوتاه مدت و حتی میان مدت دارای منفعت است و زیانهای آن با درایت و دور اندیشی و بصیرت قابل تقلیل است. البته این در شرایطی استکه منافع ملی و ارزشی ما زیر سؤال نرود. بعنوان مثال برقراری رابطه با اسرائیل دقیقاً عقب نشینی از تمام مواضع ماست و یقیناً این اقدام یعنی امکان عقب نشینی از انرژی هسته ای ، خسارتها و دارایی های بلوکه شده ایران ، تضعیف فعالیتهای فضایی و بسیاری موارد دیگر و این مطلب دقیقاً همان افزایش فشارهای غرب بر ایران خواهد بود. شواهد تاریخی این ادعا وجود داشته و تحریمهای اقتصادی نیز در این چارچوب قابل بررسی است.

کشورهای امریکای لاتین و برخی از کشورهای امریکای مرکزی سالها دچار استعمار امریکا ، اسپانیا ، فرانسه و ... بوده و به هیچ عنوان به غرب اعتماد ندارند. مردم این منطقه نیز دارای این طرز فکر بوده و پشتیبان دولتهای خود هستند.

غالب این مناطق کاملاً از لحاظ زمین شناسی بکر و بسیار غنی هستند. اگر به صحبتهای رئیس جمهور گویان توجه کنید شاهد تمایل این کشور برای همکاریهای معدنی ، کشاورزی و عمرانی خواهید بود. در صحبتهای رئیس جمهور بولیوی نیز این موارد به چشم میخورد البته بولیوی بیشتر از گویان به غرب بی اعتماد است.

 نیکاراگوآ و ونزوئلا نیز شرایط مشابهی دارند. روسیه نیز همچون گذشته جذاب نیست. برزیل نیز با توجه به مسیر سریع توسعه و قدرت منطقه ای شدن بسیار ترسناک گشته است. هم اکنون شرایط این منطقه ی بکر و غنی ، برای صادرات خدمات فنی مهندسی ایران کاملاً آماده است.

این منطقه دارای کانسارهایی غنی از لیتیوم و دیگر عناصر کمیابی استکه در دیگر مناطق جهان به ندرت یافت میشود. مهمترین ویژگی این کانسارها ، رگه ای و آذرین بودن آنهاست که با توجه به پهنه رسوبی ایران و غنی از نفت و گاز و حتی زغالسنگ ، ما از داشتن آنها به نسبت بی بهره ایم.

حضور در این منطقه برای افزایش تجربه و دانش زمین شناسی و با توجه به حجم بالای ذخایر که ریسک فعالیت اکتشافی و استخراج را کاهش میدهد بسیار پر اهمییت و ذی قیمت خواهد بود. نکته دیگر تعداد زیاد دانش آموختگان زمین شناسی در ایران بوده که به دنبال شغل هستند. به جرأت میتوان گفت ایران یکی از قوی ترین کشورهای جهان در دانش زمین شناسی است اما به دلیل تحریمها و مشکلات دیگر ما از دستگاهها و تجهیزات پیشرفته تخمین ذخیره ، شکل کانسار و دیگر اطلاعات زمین شناسی بی بهره ایم.

به عنوان مثال دستگاههای گراویومتری ، مگنتومتری و لرزه شناسی و ... در ژئوفیزیک و آزمایشات مورد نیاز ژئوشیمی ، اطلاعات و تصاویر مورد نیاز ماهواره ای ، دستگاههای پیشرفته کوچک و قابل حمل حفاری با توانایی نمونه گیری با عمق و دقت بالا ، دوربینهایی با توانایی عکسبرداری بوسیله اشعه گاما و دیگر امواج و تشعشع ها بالاخص انواع رادیواکتیو آن و تخمین عناصر و کانیها به سرعت و سهولت و بسیار کم هزینه و ... در منطقه ما و بالاخص به مقصد ایران کمیاب و حتی غیر قابل دسترس بوده اما در قاره امریکا به سادگی امکان پذیر است.

 امکان بررسی ها برای اکتشاف نفت و گاز و سایر کانسارهای رسوبی یا توده ای نیز برای ایران مهیاست. ایران در این منطقه با کشور قدرتمندی همچون برزیل در خصوص معدن مواجه بوده و این رقابت متخصصین ایرانی را برای احیاء حیثیت علمی خود در جهان ورزیده تر خواهد نمود. به جرأت میتوان گفت بایستی از قرابتهای سیاسی برای حضور در برخی کشورها و آنهم بدون رقیب جدی حداکثر استفاده را نمود.

بازار مصرفی این چنین برای صادرات خدمات فنی و مهندسی در شرایط فعلی به سختی بدست می آید و چشم پوشی از این موقعیت حماقت محض است. برای بدست گرفتن این جذابیت و با توجه به توانمندی ایران هر اقدام سیاسی و یا مسافرتهای متعدد مقامات ایران کاملاً موجه است. صداقت ، جدییت و پشتکار متخصصین ایرانی برای آینده حضور اقتصادی ایران در آن منطقه نیازی ضروریست. تقویت حضور ایران در منطقه امریکای مرکزی و جنوبی برای آینده سیاسی و روابط بین ایران و ایالات متحده در آینده پر اهمییت خواهد بود.

محمد حسین بابالو – کارشناس ارشد مواد اولیه شرکت کلید فولاد پایه
babaloo@kbsteel.org